Rada Miejska przyjęła w styczniu uchwałę ustanawiającą światowej sławy artystkę Alinę Szapocznikow patronką 2026 roku. Z tej okazji mieszkańców czekają m.in. warsztaty, lekcje, gra miejska oraz wystawa.
Obchody rozpoczęły się wydarzeniami muzealnymi poświęconymi życiu i twórczości rzeźbiarki. Pierwsze spotkanie – „Poliuretan czy syntetyczna czułość – twórczość Aliny Szapocznikow” – odbyło się 14 marca. Kolejne, zatytułowane „Alina Szapocznikow – kobieta, artystka, rzeźbiarka”, poprowadzi dr Dominika Łarionow już 24 kwietnia.
Świętowanie nie ograniczy się jednak wyłącznie do wykładów i spotkań. Jak podkreślają organizatorzy kolejnych wydarzeń ze stowarzyszenia Pabianicki Sztetl (inicjatora ustanowienia 2026 rokiem Szapocznikow), będzie to proces, który zaangażuje mieszkańców na wiele miesięcy.
Jednym z elementów programu będą warsztaty rzeźbiarskie inspirowane dorobkiem Pabianiczanki. Poprowadzi je Ewa Markiewicz, uznana artystka związana z naszym miastem, absolwentka ASP w Łodzi i Krakowie, stypendystka Ministerstwa Kultury oraz uczestniczka międzynarodowych wystaw.
Uczestnicy stworzą własne prace inspirowane tematami bliskimi twórczości Szapocznikow: ciałem, emocjami i śladem pamięci. Efekty ich pracy zostaną zaprezentowane podczas głównych obchodów. Warsztaty odbędą się w terminach: 25-26 kwietnia, 2 maja oraz 9-10 maja. Obowiązują zapisy (pabianicki.sztetl@gmail.com), a liczba miejsc jest ograniczona.
Równolegle ruszy program edukacyjny w szkołach średnich, który potrwa od kwietnia do listopada. Uczniowie poznają historię artystki – dziewczyny z Pabianic, która zdobyła światowe uznanie. Dla najmłodszych przygotowano konkurs „Śladami Aliny”.
16 maja, w 100. rocznicę urodzin rzeźbiarki, na Starym Rynku w Pabianicach odbędą się główne obchody: otwarcie wystawy plenerowej, prezentacja prac powstałych podczas warsztatów, finał konkursu „Śladami Aliny” oraz wydarzenie artystyczne. Dzień później mieszkańcy będą mogli wziąć udział w spacerze śladami twórczyni.
Ponadto powstaje film o artystce, który będzie dostępny online oraz zaplanowana jest gra miejska „Alina w drodze do szkoły”.
Jesienią zorganizowany zostanie wyjazd do Muzeum Sztuki w Łodzi, połączony ze spacerem śladami Szapocznikow w przestrzeni getta łódzkiego, ważnego kontekstu jej biografii.
W nowym roku szkolnym uczniowie II Liceum Ogólnokształcącego wezmą udział w warsztatach filmowych i teatralnych. Równolegle powstaje spektakl inspirowany „Listami Aliny”, który stanie się artystycznym podsumowaniem projektu.
Całość zakończy seminarium dla nauczycieli i pracowników kultury – tak, by historia i dorobek rzeźbiarki mogły być przekazywane dalej.
Realizacja tak szerokiego programu możliwa jest dzięki wsparciu m.in. Żydowskiego Instytutu Historycznego w Polsce oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
***
Alina Szapocznikow urodziła się 16 maja 1926 roku w domu swoich dziadków w Kaliszu, a zmarła 2 marca 1973 roku we francuskim sanatorium Praz-Coutant w Passy. Wychowywała się i dorastała w Pabianicach. Mieszkała w kamienicy przy ul. Narutowicza 4. Uczęszczała do Szkoły Podstawowej nr 1 oraz Gimnazjum Królowej Jadwigi. Pochodziła z rodziny lekarskiej: jej ojciec i wuj byli stomatologami, a matka pediatrą. W 1940 roku wraz z matką trafiła do pabianickiego getta, gdzie obie pracowały w szpitalu. Później zostały przeniesione do getta łódzkiego, a następnie deportowane do obozów koncentracyjnych, m.in. Auschwitz-Birkenau. Po wojnie Alina rozpoczęła studia rzeźbiarskie w Pradze, a następnie w École Nationale Supérieure des Beaux-Arts w Paryżu. W 1951 roku powróciła do Polski. Początkowo tworzyła w duchu socrealizmu, jednak z czasem zaczęła eksperymentować z nowymi materiałami, tworząc rzeźby inspirowane ludzkim ciałem, często nawiązujące do własnych doświadczeń choroby i cierpienia. Jej dziadkowie spoczywają na pabianickim cmentarzu żydowskim.
