Mapa „Kulinarnych Szlaków Regionu Łódzkiego” Urzędu Marszałkowskiego pokazuje miejsca, w których można odkrywać lokalne, tradycyjne smaki.
Szczególne miejsce w kuchni województwa łódzkiego zajmuje tradycyjne pieczywo. W wielu miejscowościach wciąż robi się je własnoręcznie, wypieka na naturalnym zakwasie w piecach opalanych drewnem. W naszym powiecie znany jest chleb żytni świątnicki – pieczony w drewnianych formach, aromatyczny, uzależniony od dodatków, np. czosnku, cebuli czy miodu. Powstaje, jak nazwa wskazuje, w miejscowości Świątniki, w gminie Pabianice. Na mapie kulinarnej regionu zaznaczony jest także chleb żytni z mlekiem ze Stoczek-Porąbek z gminy Dłutów. Oba produkty znajdują się na liście Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
U naszych „sąsiadów” można spotkać inne ciekawe odmiany pieczywa, m.in. nagawski chleb wiecznie świeży z gminy Dmosin, chleb staropolski z Doliny Mrogi (wsie w gm. Dmosin, Rogów) czy tatarczuch z Radomska – ciemny, prostokątny placek z mąki gryczanej o słodkim, miodowym smaku.
Z deserowych wypieków warto wymienić piernikowe chatki znad rzeki Mrogi (oblane lukrem imitującym sople i śnieg zwisające z dachu zimą) i pierniki z marchwi z Dmosina, Głowna i Rozdzielnej.
Warto wspomnieć, że z powiatu pabianickiego na listę produktów tradycyjnych województwa wpisano również wyroby mięsne z gminy Lutomiersk, które nie znalazły się na „Kulinarnych Szlakach Regionu Łódzkiego”: kiełbasa chłopska oraz kaszanka gryczana gospodarza z Kazimierza.
Tradycyjne dania
Na kulinarnej mapie regionu nie brakuje też potraw, które przez lata stanowiły podstawę codziennego jadłospisu mieszkańców wsi. Jednym z najbardziej znanych dań jest zalewajka z zasmażką z Łodzi, której przedstawiać Pabianiczanom na pewno nie trzeba.
Popularne są również: zupa chrzanowa z Obrowa (gm. Kiełczygłów), kapłonek – wodzianka z Gałkowa (gm. Koluszki), ciastka „słoninki” z Wójcina – kruche ciasteczka z dodatkiem skwarków, krupovka z Zelowa, kugiel z Przedborza, dusichna znad Mrogi (gm. Rogów), kluski kudłate z Brzustowa, palantowe maczugi z Grabowa (pow. łęczycki).
Przetwory
Ważną częścią kulinarnego dziedzictwa w Łódzkiem są przetwory przygotowywane z lokalnych produktów rolnych. Należą do nich m.in. ogórek kwaszony spod Wielunia (gm. Osjaków), nagawskie jabłka pieczone w całości (gm. Dmosin), chrzan nadwarciański po staropolsku (Siemkowice, Kiełczygłów, Osjaków, Rusiec), przecier ogórkowy po łowicku (z kiszonych ogórków) oraz ogórki z beczki ze Smardzewa (gm. Wróblew).
Wędliny i mięsa
Nasze województwo to również domowe wędliny przygotowywane według tradycyjnych receptur. Poza wcześniej wymienionymi wyrobami z gminy Lutomiersk do najbardziej znanych należą: jagnięcina ze świniarki z Krzętowa (gm. Wielgomłyny), gęś owsiana z Bogusławic (gm. Wolbórz), pasztetowa z Nadolnej w pętkach (gm. Dmosin), jordanowska kiełbasa jałowcowa (gm. Brzeziny), szynka walichnowska (gm. Sokolniki), kiszka wieruszowska (gm. Wieruszów), kaszanka jeżowska (Jeżów) czy dymiona szynka z nogą wieprzka z Marianowa Kołackiego (gm. Brzeziny).
Miody, sery i inne wyroby
Na liście tradycyjnych produktów regionu znajdują się oczywiście także wyroby pszczelarskie i mleczne. Szczególnie znane są miody z doliny rzeki Mrogi, a także te wytwarzane w gospodarstwach w miejscowości Byliny Stare (gm. Cielądz) czy w Tomaszowie (gm. Żarnów).
Wśród produktów mlecznych warto wymienić: kozi twaróg z Eufeminowa (pow. brzeziński), sery żółte z Zacywilk (gm. Słupia) i Teodozjowa (gm. Czerniewice), masło z Głuchowa (pow. skierniewicki) oraz smalec Kazimiery z Woli Będkowskiej (gm. Burzenin).
Są również napoje: piwa z Łasku; kwas chlebowy z Kopyści (gm. Łask), nalewka imbirowo-cytrynowa „Łzy świętej Eufemii” z Eufeminowa (gm. Brzeziny), śliwowica jagiellońska z Wólki Jagielczyńskiej (gm. Czerniewice) czy napój selerowy (gm. Cielądz).
„Cudze chwalicie, swego nie znacie”
Choć kuchnia śląska czy góralska jest wszystkim dobrze znana, niewielu wie, że województwo łódzkie również ma dużo do zaoferowania. Mamy nadzieję, że od teraz się to zmieni. Wszak tradycyjne produkty i potrawy to nie tylko fragment lokalnej kuchni, ale też ważny element regionalnej tożsamości i historii. Warto wybrać się w podróż, choćby na weekend, by odkryć je samemu. Smacznego!
źródło: Urząd Marszałkowski w Łodzi
foto: gov.pl
